Хүний уушгинд цулцан эсийн түвшинд хүрч нарийн ширхэгтэй тоосыг цулцанд нэвтрэдэг тоос (respirable dust) гэнэ. Хүний үс дундажаар 60 микрометр диаметртэй байдаг бол цулцанд нэвтрэдэг тоос үүнээс 15 дахин жижиг байна. Цулцанд нэвтрэдэг тоосонд удаан хугацаанд өртсөний улмаас уушги тоосжих өвчин үүсдэг. Уушги тоосжих өвчин нь амьсгалын эрхтэн тогтолцооны архаг өвөрмөц эмгэгээр илэрдэг, цулцангийн хана завсрын эдэд тоосонцор хуримтлагдаж, хатуурал үүсэх, улмаар амьсгалын багтаамж буурч амьсгалын дутмагшил, зүрхний архаг дутагдалд хүргэдэг. Уушги тоосжих өвчин нь барилга, барилгын материал, зам засвар, уул уурхай зэрэг олон ажлын байранд ажиллагсадын дунд хамгийн түгээмэл ажлын байрны өвчин юм. ⸻ Хөдөлмөрийн эрүүл ахуйн үйл ажиллагаа: Эрсдэлийн үнэлгээ. Ажилтны амьсгалын түвшинд байрлуулсан циклон, насосыг ашиглан агаарын турш сорьцлолт хийнэ. Сорьцын лабораторийн шинжилгээгээр тоосны концентрацийг тодорхойлж стандарт MNS 4990:2023 стандарттай харьцуулан эрүүл мэндэд үзүүлэх эрсдэлийг үнэлнэ. Хяналтын арга хэмжээ. • Тоос үүсгэгч эх үүсвэр, дамжих замд чиглэсэн тоос дарах усалгааг тогтмол хийх, тоног төхөөрөмжийн сайжруулалт, хаалт, битүүмжлэл зэргийг хэрэгжүүлэх. • Мөн тоосжилтыг багасгах зориулалттай агааржуулалтын зохион байгуулалт, амьсгалын замыг хамгаалах хэрэгсэл хэрэглэх шаардлагатай. Өртөлтийн мониторинг. Эрсдэлийг бууруулах ажлуудын тоосжилтын өртөлтийг тогтмол хэмжиж, амьсгалын түвшний хяналт шинжилгээг хийнэ. Эрүүл мэндийн тандалт. Тоосонд өртсөн ажилтанд эрүүл мэндийн хугацаат үзлэгийг хүргэн уушгины нарийвчилсан үзлэг хамруулж, уушги тоосжих өвчнийг эрт илрүүлж, хөдөлмөрийн чадвар алдалтаас урьдчилан сэргийлнэ. Сургалт, боловсрол. Эрсдэлийн ажилтнуудад тоосны өртөлтийн аюул, эрүүл мэндэд учруулах эрсдэл, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээний талаар сургалт боловсрол олгоно. Мөн амьсгал хамгаалах хэрэгслийг зөв хэрэглэх талаар дадлага олгоно. ⸻ Стандарт: MNS 4990:2023. Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй. Хөдөлмөрийн үед үүсэх тоосны зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ. Тоосны өртөлтийн зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ 8 цагийн ажлын өртөлтийн дундаж хэмжээгээр тодорхойлно. Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ: 8 цагийн ажлын өртөлтийн дундаж өртөлт 2 мг/м³, амьсгал хамгаалах хэрэгсэл хэрэглэх өртөлтийн 1 мг/м
ЦУЛЦАНД НЭВТРЭГДЭГ ТООС
